حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
310
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
سلطنت سلجوقيان محسوب داشت . بعد از جلوس طغرل و برافتادن قدرت غزنويان از خراسان سران سپاهى سلجوقى ممالك مفتوحه را كه بعضى از آنها نيز هنوز كاملا مسخر نشده بود به ترتيب ذيل بين خود تقسيم كردند : 1 - از نيشابور تا ساحل جيحون و ماوراء النّهر نصيب جغرى گرديد كه نام اسلامى او داود است . جغرى به زودى بخارا و بلخ و خوارزم را هم مفتوح ساخت و بقلمرو خويش منضّم نمود . 2 - قهستان و جرجان سهم برادر مادرى طغرل يعنى ابراهيم ينال گرديد . 3 - هرات و پوشنگ و سيستان و بلاد غور را بپسر عمّ طغرل و جغرى و يبغو كه ابو على حسن بن موسى بن سلجوق نام داشت سپردند . 4 - رياست كلّ سلاجقه يعنى مقام سلطنت در عهدهء طغرل كه نام و لقب و كنيهء اسلامى او ركن الدّين ابو طالب محمّد است واگذار گرديد و طغرل كه به زودى سلطنتش از طرف قائم خليفهء عبّاسى تصويب و تصديق شد بعد از اطمينان از جانب مشرق و شمال شرقى ممالك خويش بحدود غربى توجّه كرد چه قسمت مهمّى از ممالك تابعه يا تحت الحمايهء غزنويان و آل بويه مثل كرمان و فارس و خوزستان و بلاد رى و جبل و طبرستان و گرگان و ايران غربى هنوز اطاعت او را نپذيرفته بودند . فتح گرگان و طبرستان در 433 به تفصيلى كه در تاريخ آل زيار گذشت « 1 » نوشيروان بن فلك - المعالى منوچهر كه از تاريخ مرگ پدر خود منوچهر همواره تحت قيمومت خال خويش باكاليجار كوهى سر ميكرد و تا آخر سلطنت مسعود غزنوى و تابع و خراجگزار او بود در حدود سال 433 باكاليجار را دستگير نمود و خود مستقلّ شد و بطغرل كه در اين ايّام قدرتى روزافزون داشت اعتنائى نكرد . طغرل كه همواره خيال استيلاى بر گرگان و طبرستان را از خاطر ميگذراند
--> ( 1 ) - رجوع كنيد بصفحهء 147